Surah 22: Al-Hajj (32 – 38)

Penjelasan tentang Haiwan Korban, Syiar-syiar Allah Swt dan Perintah Penyembelihan Korban

Surah 22: Al-Hajj (32 – 38)

---

Itulah perkara yang diperintahkan oleh Allah Ta’ala iaitu hendaklah mengikhlaskan ibadah kepada-Nya dengan menjauhi berhala-berhala, menjauhi perkara-perkara dusta dan sebagainya.

Menyembelih haiwan hadyu iaitu unta, lembu atau kambing untuk ibadah korban di Tanah Haram adalah termasuk syiar-syiar Islam dan mengagungkan perintah Allah Swt. Oleh itu, haiwan korban ini hendaklah dipilih daripada jenis yang besar, gemuk dan baik keseluruhannya. Ini sebagaimana riwayat Al-Hakam daripada Misqam daripada Ibnu ‘Abbas ra, pengagungannya adalah dengan memperelokkan dan menggemukkannya.

Dalam Sunan Ibnu Majah daripada Abu Rafi’ bahawasanya Rasulullah saw berkorban dengan dua ekor kambing biri-biri besar, gemuk, bertanduk dan kedua-duanya dimandulkan.

Daripada Al-Bara’, dia mengatakan Rasulullah saw bersabda:

Sesiapa yang melaksanakan perintah-Nya dan mengagungkan setiap syiar-syiar agama dalam manasik haji dan syiar-syiar yang lain, maka perbuatan itu lahir daripada hati yang takut kepada Allah.

Haiwan-haiwan korban (hadyu) mempunyai banyak manfaat kepada manusia daripada susunya, bulunya dan dapat dijadikan tunggangan serta pelbagai kegunaan lain yang tidak memberi kesan buruk kepadanya sehingga tiba hari penyembelihan di sisi Baitullah, iaitu tempat penyembelihan di Tanah Haram dan seluruh tanah haram Mekah menjadi sebahagian Baitul Haram.

Miqsam mengatakan daripada Ibnu ‘Abbas ra tentang binatang-binatang tersebut boleh dimanfaatkan selagi belum dinamakan Al-Budn (digemukkan untuk dikorbankan). Ada yang berpendapat seseorang boleh memanfaatkannya walaupun ia adalah haiwan hadyu sekiranya ada keperluan. Ini sebagaimana yang disebutkan dalam sahih Muslim daripada Jabir ra, Rasulullah saw melihat seorang yang sedang menuntun seekor unta yang gemuk yang akan dikorbankan. Baginda bersabda:

Tempat berakhirnya haiwan korban ialah di Baitul ‘Atiq iaitu Kaabah sebagaimana firman-firman Allah Swt:

Allah Ta’ala menyatakan bahawa penyembelihan korban atas nama-Nya telah disyariatkan kepada umat-umat terdahulu daripada kalangan orang-orang yang beriman. Dia mengurniakan binatang ternakan supaya mereka boleh beribadah kepada-Nya dengan melakukan korban.

Disebutkan dalam Sahihain, daripada Anas ra, dia mengatakan:

Sesungguhnya yang wajib disembah ialah Allah yang Maha Esa. Meskipun syariat para Nabi adalah berbeza dan sebahagian hukum menghapus sebahagian yang lain tetapi tauhidnya tetap sama iaitu menyembah Rabb yang Esa. Oleh itu, hendaklah berserah diri kepada-Nya dengan ikhlas dan menerima segala ketentuan dan ketetapan-Nya. Firman-Nya:

Allah Ta’ala memerintahkan Rasullullah saw agar menyampaikan berita gembira kepada orang-orang yang tunduk patuh kepada perintah-Nya.

Orang-orang yang mendapat khabar gembira sebagaimana yang disebutkan dalam ayat di atas ditafsirkan sebagai orang-orang yang:

▪️    Apabila disebut sahaja nama Allah Ta’ala, hati mereka gementar kerana takut kepada seksaan-Nya.

▪️    Tabah, teguh pendirian dan bersabar atas pelbagai musibah yang menimpa.

▪️    Menunaikan hak Allah Swt berkaitan dengan kewajipan-kewajipan yang wajib mereka tunaikan seperti mendirikan solat pada waktunya.

▪️    Membelanjakan sebahagian daripada rezeki yang dikurniakan oleh Allah Ta’ala kepada perkara-perkara kebajikan dan kepada golongan yang memerlukan seperti isteri, anak, kerabat, orang-orang fakir dan orang-orang yang memerlukan bantuan.

Allah Swt menyebutkan kurniaan-Nya yang telah diberikan kepada hamba-hamba-Nya, iaitu dengan menciptakan unta-unta kepada mereka dan menjadikannya sebagai salah satu daripada syiar agama-Nya. Unta-unta itu dibawa ke rumah-Nya (Masjidil Haram), bahkan merupakan sesuatu yang paling utama untuk dibawa iaitu dijadikan haiwan korban (hadyu), sebagaimana dalam firman-Nya:

Melaksanakan ibadah korban merupakan satu perbuatan yang baik dan mulia serta mempunyai pahala yang besar di sisi-Nya.

Imam Muslim meriwayatkan, Jabir bin ‘Abdullah ra, dia mengatakan bahawa Rasulullah saw memerintahkan mereka bergabung dalam haiwan korban, seekor unta untuk tujuh orang dan seekor lembu (sapi) untuk tujuh orang.

Dalam hadis yang diriwayatkan oleh Imam Ahmad dan Ibnu Majah, menyatakan bahawa Rasulullah saw pernah berkorban seekor biri-biri atas nama umat baginda seluruhnya dan seekor lagi biri-biri atas nama baginda dan keluarganya. Maka daging kedua-dua ekor biri-biri yang telah disembelih itu diberikan kepada orang-orang miskin dan baginda berserta keluarganya turut sama memakan sebahagian daripadanya.

Sebahagian ulama mengatakan ayat, “Maka makanlah sebahagian dan beri makanlah orang yang rela dengan apa yang ada padanya (tidak meminta-minta) dan orang yang meminta,” adalah dalil bagi daging korban dibahagi menjadi tiga bahagian iaitu sepertiga bahagian untuk dimakan oleh pemiliknya, sepertiga bahagian untuk disedekahkan kepada rakan-rakan, saudara mara atau jiran tetangga dan sepertiga bahagian lagi untuk disedekahkan kepada orang-orang fakir.

Disyariatkan menyembelih pada Hari Nahar (10 Zulhijjah) dan Hari-hari Tasyrik berdasarkan hadis yang diriwayatkan oleh Imam Ahmad dan Ibnu Hibban, daripada Jubair bin Muth’im, Rasulullah saw bersabda:

Allah Ta’ala menjadikan unta-unta itu tunduk patuh kepada manusia. Mereka boleh jadikan unta-unta itu sebagai kenderaan, mendapatkan susunya, dan dimakan dagingnya supaya mereka bersyukur. Firman Allah Swt:

Allah Ta’ala menceritakan tujuan disyariatkan korban adalah supaya hamba-hamba-Nya mengingati-Nya pada saat penyembelihan. Ini kerana pada masa jahiliyah, penyembelihan korban adalah untuk diberikan kepada sembahan-sembahan mereka, diletakkan daging di atas sembahan-sembahan tersebut dan melumurinya dengan darah. Oleh itu, Allah menjelaskan bahawa daging dan darah itu tidak akan sampai kepada-Nya. Dia hanya menerima ketakwaan dan keikhlasan seseorang dan membalasnya dengan pahala.

Allah Ta’ala juga menyatakan bahawa Dia menundukkan binatang-binatang korban kepada manusia supaya mereka mengagungkan-Nya kerana Dia telah memberi mereka petunjuk kepada agama dan syariat yang disukai dan diredhai-Nya.

Allah Ta’ala menyatakan, Dia akan sentiasa memelihara hamba-hamba-Nya yang bertawakkal dan berserah diri kepada-Nya dalam menghadapi kejahatan dan tipu daya orang-orang yang zalim sebagaimana dalam firman-Nya:

Allah Ta’ala tidak menyukai hamba-hamba-Nya yang memiliki sifat khianat iaitu tidak menunaikan janji-janji yang telah dipersetujui. Dia juga tidak menyukai orang-orang yang kufur nikmat iaitu orang-orang yang mengingkari bahawa semua kenikmatan itu sebenarnya daripada-Nya.